ವಿಟ್ಲ: ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿಟ್ಲ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕಾರು ಚಾಲಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ, ಅಳಿಕೆ ಗ್ರಾಮದ ಮುಳಿಯ ಅಡ್ಕ ನಿವಾಸಿ ಈಶ್ವರ್ ಮೂಲ್ಯ (71) ಅವರು ಶನಿವಾರ(ಮಾರ್ಚ್‌ 21) ಮುಂಜಾನೆ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಟ್ಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 45 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಾಡಿಗೆ ಕಾರು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಈಶ್ವರ್ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತರು. ಸದಾ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು, ತಮ್ಮ ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.

ಮಾರ್ಚ್ 20ರಂದು ಎಂದಿನಂತೆ ವೃತ್ತಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಕೇರಳದ ಪೆರೂರಿನ ಬೇಕರಿ ಮಾಲೀಕರೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಉಳ್ಳಾಲಕ್ಕೆ ಬಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಳಿಕೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದು ಸಂಜೆ ಮನೆ ಸಮೀಪದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಓದಿ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಂಡಿ ಖರೀದಿಸಿ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಮಾರ್ಚ್ 21ರ ಮುಂಜಾನೆ 3 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಎದೆನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರನ್ನು ವಿಟ್ಲದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮುದಾಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ದೇರ್ಲಕಟ್ಟೆಯ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಅಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಸಜ್ಜಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮೃತರು ಪತ್ನಿ ಯಮುನಾ, ಪುತ್ರಿಯರಾದ ನಳಿನಾಕ್ಷಿ, ಗೀತಾ, ವಿದ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಉಳ್ಳಾಲ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಹೆಡ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೇಬಲ್ ಆಗಿರುವ ಪುತ್ರ ವಿನೋದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಪಾರ ಬಂಧು-ಮಿತ್ರರನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಚಾಲಕನ ಅಗಲಿಕೆಗೆ ವಿಟ್ಲದ ಚಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತೀವ್ರ ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಂಗಳೂರು: ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದ ಭೀಷ್ಮ, ದಶಾವತಾರಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಸೂರಿಕುಮೇರು ಕೆ. ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ (90) ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅವರು, ಸಾವಿರಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.

ಸೂರಿಕುಮೇರು ಕೆ. ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ (1938-2026) ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇರು ಕಲಾವಿದ, ನಟ ಮತ್ತು ಭಾಗವತರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನವರಾದ ಇವರು ಸುಮಾರು 7 ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. 

ಕಲಾ ಪಯಣದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
ದಶಾವತಾರಿ: ಬಣ್ಣದ ವೇಷದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇವರು, ಯಕ್ಷಗಾನದ ದಶಾವತಾರಗಳನ್ನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದ.

ಅಭಿನಯದ ಗಾರುಡಿಗ: ಮಾತಿನ ಚಾತುರ್ಯ, ಮುದ್ರೆಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರದ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಇವರು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ‘ಧರ್ಮರಾಯ’, ‘ಭೀಷ್ಮ’ ಹಾಗೂ ‘ಕೃಷ್ಣ’ನ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿವೆ.

ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ಟರ ಕಲಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಾಲು ಸಾಲು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದವು:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ,ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತಾರು ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.

“ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ ನಿಂತರೆ ಸಾಕು, ಆ ಪಾತ್ರವೇ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಎದುರು ನಿಂತಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಲಾ ನಿಷ್ಠೆ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪ.” – ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು

ಅಗಲಿದ ಹಿರಿಯ ಚೇತನಕ್ಕೆ ವಿಷ್ಣುಸಾಯುಜ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸೋಣ. ಕಲಾಮಾತೆಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸವೆಸಿದ ಅವರ ಸ್ಮರಣೆ ಸದಾ ಜೀವಂತ.

ಗೋವಿಂದ ಭಟ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಕಲಾವಿದರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರುಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿಧನದಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಂತಾಗಿದೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳಲ್ಲೂ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇವರು ‘ದಶಾವತಾರಿ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ರೌದ್ರ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಧರ್ಮರಾಯ, ಭೀಷ್ಮ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಅರ್ಜುನ, ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದ್ದರು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಕದ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಅವರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ‘ಗೀತೋಪದೇಶ’ದ ಪ್ರಸಂಗ ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿದೆ.ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಗಣ್ಯರು ಹಾಗೂ ಕಲಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತೀವ್ರ ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವಾರ್ಡ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಮೌನ ಯುದ್ಧವೊಂದು ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಣರಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ 13 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏಮ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಚಲನರಹಿತವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ 31 ವರ್ಷದ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ, ಕೊನೆಗೂ ನೋವುಗಳಿಲ್ಲದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ.

“ಹೊರಡುವ ಸಮಯವಿದು… ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸು”
ಸಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ 22 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಆ ವಿಡಿಯೋ ಕಲ್ಲು ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಕರಗಿಸುವಂತಿದೆ. ರಾಣಾ ಅವರ ಹಾಸಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಭಾರವಾದ ಹೃದಯದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಕುಮಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹೋದರಿಯೊಬ್ಬರು ರಾಣಾ ಹಣೆಗೆ ತಿಲಕವನ್ನಿಟ್ಟು, “ನೀನು ಹೊರಡುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸು” ಎಂದು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಸವರುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದವರ ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ತೇವವಾಗಿದ್ದವು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತಾಯಿಯ ಮೌನ ರೋದನೆ ಆ 13 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು
2013ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದು ಮೆದುಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಪೆಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಣಾ, ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಮಾದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಪೈಪ್‌ಗಳನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದ ಮಗನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಕಂಗೆಟ್ಟ ಪೋಷಕರು, ‘ದಯಾಮರಣ’ಕ್ಕಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ, ಮಾ. 11 ರಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಇದು ದೇಶದ ಕಾನೂನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪಾಗಿದೆ.

ಹೋರಾಟದ ಅಂತ್ಯ
ಕುಟುಂಬದ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯದ ಬಳಿಕ ವೈದ್ಯರು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ನಿರ್ಗಮನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನರಳಾಟದಿಂದ ನೀಡಿದ ‘ವಿಮೋಚನೆ’.

“ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ, ನೋವಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದೂ ಹೌದು” ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ರಾಣಾ ಕುಟುಂಬದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು