“ನೀವು ಭಾರತೀಯರೇ?” ಎಂದು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ಅವರು ಜೇಬಿನಿಂದ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಅಥವಾ ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ತೆಗೆದು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ದೇಶದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೀವು ತೋರಿಸುವ ಈ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ‘ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ’ಕ್ಕೆ (Indian Citizenship) ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪುರಾವೆಗಳಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೂ ಆಧಾರ್ ಕಡ್ಡಾಯ, ಸರ್ಕಾರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಕಡ್ಡಾಯ, ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಕಠಿಣ ಪೊಲೀಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಸಿಗುವ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಡ್ಡಾಯ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಇದ್ದರೂ ಇವು ಪೌರತ್ವದ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ತಾನು ಭಾರತೀಯ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆ ನೀಡಬೇಕು? ಈ ಗೊಂದಲದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಕೊಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈಗ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಹೇಳುವುದೇನು?

1. ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ (Aadhar Card): ಕೇವಲ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಗುರುತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (UIDAI) ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವಂತೆ, ಆಧಾರ್ ಕೇವಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತು (Identity) ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ (Address) ಪುರಾವೆಯಷ್ಟೇ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ “ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತು” ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿವೆ.

2. ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ (Passport): ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುವ ದಾಖಲೆ. ನಾಗರಿಕತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಇದನ್ನು ಪೌರತ್ವದ ಅಂತಿಮ ಅಥವಾ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದ ಪುರಾವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

3. ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (Voter ID): ಕೇವಲ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ವೋಟರ್ ಐಡಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯೇ ಹೊರತು ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅದು ಅವರ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

4. ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ (PAN Card): ಕೇವಲ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಳಾಸವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪೌರತ್ವದ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಾಗಾದರೆ ಭಾರತೀಯತ್ವದ ಅಂತಿಮ ದಾಖಲೆ ಯಾವುದು?

ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ 1955 (Citizenship Act, 1955) ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (Birth Certificate): 1987 ರ ಜುಲೈ 1 ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಿಗೆ ಅವರ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವೇ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾವೆ.

ಪೋಷಕರ ಪೌರತ್ವದ ದಾಖಲೆಗಳು: 1987 ರ ನಂತರ ಜನಿಸಿದವರಿಗೆ, ಅವರ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಪುರಾವೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾಗರಿಕತ್ವ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ: ವಿದೇಶದಿಂದ ಬಂದು ಭಾರತದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಅಧಿಕೃತ ‘Certificate of Naturalisation/Registration’.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಆಕ್ರೋಶ: ದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಧಿಕೃತ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಗಳಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರಿನವರ ಬಳಿ ಪೋಷಕರ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ದಿನನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಆಧಾರ್ ಅಥವಾ ವೋಟರ್ ಐಡಿಗಳೇ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಾದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ಸಂಸದರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು: ಜನತೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳೇನು?

ಈ ಗೊಂದಲ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಮ್ಮ ಭಾಗದ ಸಂಸದರ ಮುಂದೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ:

1. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ: ಮುಂಬರುವ ಸಂಸತ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಸದರು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೊಡಿಸಬೇಕು.
2. ಏಕರೂಪದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ: ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ತಾನು ಭಾರತೀಯ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹೊಂದಿರಲೇಬೇಕಾದ ‘ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ಸರಳ ದಾಖಲೆ’ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕು.
3. ದಾಖಲೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸರಳೀಕರಣ: ಹಳೆಯ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪರಮೋಚ್ಚ ದಾಖಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ಪೌರತ್ವದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ? ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಗೂ ತೃಪ್ತಿಕರ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ದೀವಟಿಗೆ ಮೀಡಿಯಾ ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಗೊಂದಲ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ 1955 (Citizenship Act, 1955) ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (Birth Certificate): ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವುದು?

ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, 1987 ರ ಜುಲೈ 1 ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಿಗೆ ಅವರ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವೇ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲವೆಂದರೆ, ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರುವುದು? ಇದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದವರು (Educated): ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ತಾವು ಓದಿದ ಮೊದಲ ಶಾಲೆಯಿಂದ ‘ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ನಕಲು’ (Extract from School Admission Register) ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (TC) ಅನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ಜನನ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ವಿವರ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಜನನಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

2. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದವರು (Uneducated/Illiterate): ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ತಾವು ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು:

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ: ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ನಾಡಕಚೇರಿ (ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ) ಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಜನನ/ಮರಣ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ನಕಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಪಟ‍್ಟಣ/ನಗರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ: ಪುರಸಭೆ, ನಗರಸಭೆ ಅಥವಾ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಜನನ-ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ (ದಾಖಲೆಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನೋಂದಣಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ), ನಾಗರಿಕರು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ‘ದಾಖಲೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ’ (Non-Availability Certificate – NAC) ಪಡೆದು, ನಂತರ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಜನನ ದಾಖಲಾತಿಗೆ ಆದೇಶ ಪಡೆಯುವ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ‌

ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 1955ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನೀವು ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪೌರತ್ವದ ನಿಯಮಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಾವಧಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ನಿಯಮಗಳಿವೆ:

• 26 ಜನವರಿ 1950 ರಿಂದ 1 ಜುಲೈ 1987 ರ ಒಳಗೆ ಜನಿಸಿದರೆ: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನೀವು ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Birth Certificate) ಒಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಷಕರ ದಾಖಲೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
• 1 ಜುಲೈ 1987 ರಿಂದ 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ರ ಒಳಗೆ ಜನಿಸಿದರೆ: ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ನೀವು ಹುಟ್ಟಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಪೌರತ್ವ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಪೋಷಕರ ಜನ್ಮ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಹಳೆಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
• 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ರ ನಂತರ ಜನಿಸಿದರೆ: ನೀವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರಾಗಿರಬಾರದು.

2. ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರಿತ ಪೌರತ್ವ (Citizenship by Descent)

• ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಿಗೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ (ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ) ಜನಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ವಂಶಾವಳಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೌರತ್ವ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (Embassy) ಜನನ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿರಬೇಕು. [1]

3. ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಪಳಿ (Chain of Documents)

ಯಾರ ಬಳಿ ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಪೌರತ್ವ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಪಳಿಯನ್ನು (Chain of Evidence) ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

• ಶಾಲಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (TC) ಅಥವಾ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ (SSLC) ಅಂಕಪಟ್ಟಿ
• ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಹಳೆಯ ಕ್ರಯಪತ್ರಗಳು (Land Deeds)
• ತಂದೆ/ತಾಯಿಯ ಜನ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಅವರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಾ ದಾಖಲೆಗಳು
• ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಅಧಿಕೃತ ವಾಸಸ್ಥಳ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Domicile Certificate)

4. ಅಧಿಕೃತ ಪೌರತ್ವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Registration / Naturalisation)

• ವಿದೇಶದಿಂದ ಬಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು Indian Citizenship Online ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೌರತ್ವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ವಿವಾದವಿಲ್ಲದ ಅಂತಿಮ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ

---

---

---