ಕಾರವಾರ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾದ ಇಡಗುಂಜಿ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ಕಮಿಷನ್‌ ಹಣದ ವಿವಾದ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದ್ದು, ಪವಿತ್ರ ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಅರ್ಚಕರು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿ ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೂರಾರು ಭಕ್ತರು ದೇವರ ದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ ಪರದಾಡುವಂತಾಗಿದೆ.

ವಿವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?

ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲ ಹಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಪೂಜೆಯ ಆದಾಯದ ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಮೂರು ಅರ್ಚಕರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಮರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಕಾರವಾರದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ‘ರಿಸೀವರ್‌’ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅರ್ಚಕರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪಾಳಿಯ (Shift) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಪಾಳಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಪೂಜಾ ಕಮಿಷನ್ ಹಣದ ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರವಾಗಿ ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಹೊನ್ನಾವರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಬರುವವರೆಗೆ ಪೂಜಾ ಕಮಿಷನ್ ಹಣವನ್ನು ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಂದ ಆ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಪೂಜೆ ಸ್ಥಗಿತ – ಭಕ್ತರ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ

ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ತಮ್ಮ ಕಮಿಷನ್ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಅರ್ಚಕ ಮಂಜುನಾಥ್ ಭಟ್ ಅವರು, ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನವಾದ ಇಂದು ಮಹಾಗಣಪತಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸುವುದನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇತರ ಅರ್ಚಕರು ಪೂಜೆ ಮಾಡದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ದೂರದೂರುಗಳಿಂದ ನವರಾತ್ರಿಯ ವಿಶೇಷ ದಿನದಂದು ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ತೀವ್ರ ನಿರಾಶೆಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗಡೆಯೇ ಹಣ್ಣು-ಕಾಯಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಹೊರಗಿನಿಂದಲೇ ಗಣಪತಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಮರಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.

ಭಕ್ತರ ಆಗ್ರಹ

ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ನವರಾತ್ರಿಯಂತಹ ವಿಶೇಷ ದಿನದಂದೇ ಇಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿರುವುದು ಭಕ್ತರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಚಕರ ನಡುವಿನ ಈ ಹಣದ ವ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಪೂಜೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಂಗಳೂರು: ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18 ಮತ್ತು 19 ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ‘ದಸರಾ ಕಂಬಳ’ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೈವಾರಾಧಕ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಾರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಸಾತಗಳ್ಳಿ ಬಳಿಯ ವಿಟಿಯು (VTU) ಕಾಲೇಜು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಕಂಬಳವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ವಿರೋಧಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.

ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರಣಗಳು:

ಪವಿತ್ರ ಸಂಬಂಧ: ಕರಾವಳಿಯ ಕಂಬಳ ಕ್ರೀಡೆಗೂ ಮತ್ತು ದೈವಾರಾಧನೆಗೂ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದು, ಕಂಬಳದ ಗದ್ದೆಗೆ ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯದಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು: ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ‘ಮಾರ್ನೆಮಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಂಭತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೈವಗಳ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ನೇಮೋತ್ಸವಗಳು ಹಾಗೂ ತಂಬಿಲಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ.

ದೈವ ನಿಯಮದ ಕಟ್ಟುಪಾಡು: ಈ ಪವಿತ್ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಬಳದ ಕೋಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಾರದು ಎಂಬ ದೈವ ನಿಯಮದ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಇದೆ.

ಕೃಷಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು: ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಇರುವುದರಿಂದ ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಇಲ್ಲ.

ದೈವಕೋಪದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: “ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಾರದು. ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ನಡೆಸಿದರೆ ದೈವಕೋಪ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವಿವಾದವು ಈಗ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುರತ್ಕಲ್ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮಂಗಳೂರು ರಿಫೈನರಿ ಅಂಡ್ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (MRPL) ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಅಗ್ನಿ ದುರಂತ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟವು ಇಡೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದೆ. ಈ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮೃತಪಟ್ಟು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ದುರ್ಘಟನೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ ದೈವದ ನುಡಿ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯು ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.

ಜುಮಾದಿ ದೈವದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆ

ಬಾಜೆಪೆಯ ಎಸ್‌ಇಝಡ್ (SEZ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ನೆಲ್ಲಿದಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಡೇರಿಸಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ದೈವದ ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆ, ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ನೇಮೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ.

ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನೇಮೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೈವವು ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ:

“ಇದು ನನ್ನ ಮಣ್ಣು, ನನ್ನ ಪೂಜೆಗೆ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಜನರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಬೆಂಕಿಯ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಯಾರೂ ಭಯಪಡಬೇಡಿ. ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂಬುವುದಾಗಿ ದೈವ ನುಡಿದ ಹಾಗೆ ಅದೇ ರೀತಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಇದೀಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ದೈವದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿ: ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ ತಪ್ಪಿದ ಪವಾಡ

ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, MRPL ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸ್ಫೋಟವು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೈವದ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆದಿರುವ ಒಂದು ದೈವೀ ಘಟನೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶಿಫ್ಟ್ (Shift) ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ತಪ್ಪಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ಜುಮಾದಿ ದೈವದ ಕಾರ್ಣಿಕ ಹಾಗೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ರೂಪವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಘಟನೆ: ಸುರತ್ಕಲ್ MRPL ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಕೋಕರ್ ಹೈಡ್ರೋ ಟ್ರೀಟರ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಲರ್ ಸ್ಫೋಟ ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಅಗ್ನಿ ದುರಂತ.

ಸಾವು-ನೋವು: ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಓರ್ವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಾವು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರ.

ದೈವದ ನುಡಿ: ಜುಮಾದಿ ದೈವದ ನೇಮೋತ್ಸವದ ವೇಳೆ ನೀಡಿದ್ದ “ಬೆಂಕಿಯ ಮಳೆ” ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಈಗ ನಿಜವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಸಡ್ಡೆ: SEZ ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದೈವಸ್ಥಾನದ ಪೂಜೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿರುವುದೇ ಈ ದುರ್ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯರ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ.

ತುಳುನಾಡಿನ ಆಚರಣೆಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈವದೇವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ ಎಂತಹ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಕರಾವಳಿಯ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ. “ದೈವದ ನುಡಿ ತಪ್ಪಾಗದು” ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷೀಕೃತಗೊಂಡಿದೆ